به گزارش مدار اقتصادی، محمدرضا فرزین، رئیس بانک مرکزی در افتتاحیه دهمین همایش سالانه بانکداری الکترونیک و نظامهای پرداخت، گفت: قصد داریم دانش هوش مصنوعی را در نظام بانکداری توسعه دهیم. هوش مصنوعی به معنی تصمیمگیری مبتنی بر داده و اطلاعات است و میتواند در حکمرانی و سیاستگذاری نیز اثر بخش باشد.
او به اقدامات اخیر بانک مرکزی اشاره کرد و گفت: با اقدامات خوبی که در حوزه چک انجام شد نیز زندانیان ناشی از چک بسیار کاهش پیدا کرد. با سامانههای پیچک و محچک اعتبار به چک برگشت و استفاده از چک بسیار توسعه پیدا کرده است. بیش از ۹۰ درصد چکها صیادی است و این اثرات اجتماعی بسیار خوبی داشته است. امروز زندانیان مربوط به چک یک نفر در سه روز رسیده است.
فرزین ادامه داد: اقدام بعدی احراز هویت غیرحضوری است که کارهای بسیار خوبی نیز در این حوزه انجام شده است. در برخی بانکها دیگر نیاز به هیچ مراجعه حضوری نیست.
او افزود: تفکیک حسابهای تجاری از شخصی اقدام بسیار خوب دیگری است که در شبکه بانکی انجام شده است. در حال حاضر ۱۲ میلیون و ۳۰۰ هزار حساب تفکیک شده که از این میزان ۲ میلیون ۳۰۰ هزار حقوقی و ۱۰ میلیون حقیقی است.
فرزین ادامه داد: سامانه سیاق نیز انقلاب بزرگی در خدمات قضایی بانکی ایجاد کرد و اجرای حکم از ۲۰۰ روز به حداکثر ۴ دقیقه در سال ۱۴۰۲ کاهش پیدا کرد. این اقدام موجب تحقق عدالت اجتماعی، تسهیل خدمات و جلوگیری از اقدامات غیرقانونی شده است. امیدواریم همچنان این مسیر توسعه ادامه داشته باشد.
رئیس بانک مرکزی با بیان اینکه در بانک مرکزی و نظام بانکی با تمام اقدامات بسیار خوبی که انجام شده همچنان مشکلات بسیاری داریم، افزود: بنظر میرسد هوشمندسازی در بهبود انجام وظایف بانک مرکزی بسیار اثرگذار باشد. یکی از مسائل مهم در بانک مرکزی حوزه نظارت است. در حال حاضر نظارت دقیقی نداریم و حتی خود بانکها نیز نظارت دقیقی بر فعالیت خود ندارند اما با هوشمند سازی و استفاده از دادهها و اطلاعات باید نظارت را ارتقا دهیم. باید دید چگونه میتوانیم از دانش هوشمندسازی و فناوری هوشمندسازی برای ارتقا نظارت بر شبکه بانکی و اجرای مقررات پولی و بانکی استفاده کنیم.
او ادامه داد: اگر بتوانیم نظارت دقیقی بر بانکها و گردش پول داشته باشیم، به راحتی میتوانیم در کشور بسیاری از نوسانات را مدیریت کنیم. باید پول را رصد کنیم و ببینیم چه مسیری را میرود. در حوزه ارز نیز با نظارت و بررسی دقیق از طریق هوشمندسازی اتفاقات مهمی رخ میدهد.
رئیس بانک مرکزی گفت: پول یک کالای عمومی است و کالایی خصوصی نیست؛ بنابراین باید بر آن نظارت باشد و کنترل شود. وقتی حکمرانی ریال مطرح میشود در واقع ریال باید حکمرانی لازم را داشته باشد تا دقیق بتوان نظارت کرد پول به کدام جهت میرود.
او تصریح کرد: در پولشویی بحث اساسی نظارت است. شاید قوانین بسیاری تدوین شده باشد، اما باید نظارت شود که چه مقدار اجرا میشود و چه مقدار اثربخش بوده است. میخواهیم کاملا پول را رصد کنیم و مسیر آن را بدانیم و بانکها را نیز دقیق رصد کنیم.
رئیس بانک مرکزی اظهار کرد: آمارها و دادههای اقتصادی از سوی سازمانهای مختلف منتشر میشود. البته در حوزه دادههای کلان بانک مرکزی و مرکز آمار مهمترین مراجع انتشار آمار هستند. این اطلاعات و دادهها باید برای سیاستگذاری و قانونگذاری و پیشبینی آینده موثر باشند.
فرزین افزود: در حال حاضر در سیاستگذاریها کمتر از دادهها و اطلاعات به روز و بررسی روند دادهها استفاده میشود. مشکل در این است که اصلا به روز نیست و بسیار مبتنی بر اطلاعات گذشته است. اطلاعات قدیمی و به روز نشده کمکی به سیاستگذاری اقتصاد کلان نمیکند؛ باید آمارها و دادهها به روز و مرتب منتشر شود. باید منافع ملی این آمارها حس شود نه منافع سیاسی آن. ضمن اینکه از طریق دادهها بدانیم در کجا مشکل داریم و آیا توانستهایم قیمتها را کنترل کنیم و سیاستها را به صورت موثر اجرا کنیم؟ باید آمارهایی که بتواند به سیاستگذاری و حکمرانی کمک کند تولید شود.
او با بیان اینکه دادهها و اطلاعات به روز تجار و فعالان اقتصادی نیز در تصمیمگیریها کمک میکند، اظهار کرد: نهادهای مختلفی در کنترل تورم درگیر هستند، اما به هر حال مسئولیت اصلی ارائه، محاسبه و کنترل تورم بانک مرکزی است. البته در این چرخه در کنترل و ایجاد تورم سایر نهادها نیز نقش دارند که باید با بانک مرکزی همکاری کنند.
رئیس بانک مرکزی با بیان اینکه یکی از اهداف مهم پیشبینی پذیر کردن اقتصاد است، افزود: در این حوزه نیز دچار مشکل هستیم. طی سالهای دهه ۹۰ تاکنون شاهد آن بودیم که تکانههای بسیاری بر اقتصاد کشور وارد شده است. با اطلاعات دقیق و پایداری لازم میتوانستیم واکنش مناسبی در برابر تکانهها برای کاهش آثار آن انجام دهیم و این با بررسی روند دادهها و نظارت مبتنی بر داده محقق میشود.
فرزین تصریح کرد: تکانههای اقتصادی کشور بیشتر از خارج از کشور ناشی میشود و باید با رصد مناسب و بررسی دادهها اقتصاد را به خوبی کنترل کنیم تا از تکانهها جلوگیری شود. مسئله بعدی انتظارات است که در پیشبینی پذیری اقتصاد نقش مهمی دارد. شرایطی به وجود آمده است که عدهای مرتب با عملیات روانی سعی در اخلال در شاخصهای اقتصادی و نرخ ارز میکنند. همین که آرامشی در بازار برقرار میشود با انتشار شایعات و خبرهای نادرست سعی میکنند بر اقتصاد کشور اثر بگذارند. این جریان از خارج کشور مدیریت میشود. این جریان همواره انتظارات تورمی را در جامعه شکل میدهند.
او تاکید کرد: مبارزه با جریان خارجی که قصد بیثبات سازی اقتصاد کشور را دارند نیاز به هوشمندسازی و اعتماد مردم دارد.
فرزین گفت: از نظر ارزی در شرایط بسیار خوبی هستیم. امروزتسلط لازم را نیز در حوزه ارز داریم و هیچ مشکلی در تامین ارز و کنترل نرخ ارز نداریم. روز گذشته برای واردات خودروهای برقی توافقات بسیار خوبی انجام شد و در سایر حوزهها نیز برای توسعه کشور گامهای مهمی برداشته شد. ارز را مفت به کسی نمیدهیم و تنها آن را به نفع مردم و برای رفاه جامعه و توسعه کشور مصرف میکنیم. چرا که ارز یک کالای عمومی و متعلق به همه است؛ بنابراین باید تمام ارزها به داخل کشور برگردد.
رئیس بانک مرکزی با بیان اینکه انتظارات برای ما خیلی مهم است، تصریح کرد: انتظارات این گونه است که اگر مردم به ما اعتماد نکنند و به اعداد و ارقام نادرست اعتماد کنند، همان ارقام نادرست محقق میشود این یک جنگ روایتی است. روایتی از واقعیتهای اقتصاد کشور و در مقابل روایتی بی اساس و نادرست برای ضربه زدن به اقتصاد کشور؛ بنابراین میزان اعتماد مردم و انتظارات آنها میتواند در تورم کشورم موثر باشد.
فرزین افزود: در سال گذشته با همین فشار روانی و روایتهای نادرست بازار ارز به هم ریخت و ارزش پول کاهش پیدا کرد. اما در ماههای اخیر با اعتماد مردم، با اینکه بارها اعلام کردند جهش ایجاد میشود، اما هیچ اتفاقی نیافتاد؛ بنابراین انتظارات بسیار مهم است. نباید با وضعیتی که در فضای انتظاراتی به وجود میآورند، اقتصاد کشور متضرر شود. اعدادی که اعلام میکنند اصلا درست نیست. برای استدلال از وضعیت اقتصادی باید به آمارهای اقتصادی و برای تورم به نقدینگی مراجعه کرد.
او تاکید کرد: تورم ناشی از نقدینگی است و نقدینگی را کنترل کردهایم؛ بنابراین تورم کاملا تحت کنترل است. افراد متخصص باید با هوشمندسازی اجازه ایجاد بیثباتی در اقتصاد کشور را ندهند.
فرزین تاکید کرد: شاخص مهم در تورم رشد نقدینگی است که کاهش پیدا کرده و کنترل میشود، اما برخی سعی دارند با استدلال اضافه برداشت بانکها و دیگر استدلالها افزایش تورم را بیان کنند که نادرست است و مبتنی بر تئوری اقتصادی نیست. بر اساس تئوری اقتصادی تقدینگی شاخص موثر در تورم است.
چرا برای رمزارزها محدودیت ایجاد شد؟
رئیس بانک مرکزی گفت: نکته بعدی در رابطه با رمزارزها و رمزریال است. سیاست بانک مرکزی این بوده که رمزارزها به صورت قانونی باشد و بتواند در صادرات و واردات و تجارت خارجی موثر باشد، اما اکنون بیشتر در فضای داخلی و پولشویی استفاده میشود و به همین دلیل محدودیتهایی ایجاد شده است.
فرزین ادامه داد: سعی داریم با توسعه این حوزه و ایجاد زیرساختهای لازم از آثار مثبت آن بر اقتصاد کشور بهرهمند شده و آثار مخرب آن را از بین ببریم.